Inspectieprotocol 2026: wat verandert er voor energiedeskundigen

Het inspectieprotocol van het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) is het naslagwerk waarop elk EPC-attest in Vlaanderen gebaseerd is: honderden pagina's regels, definities en rekenmethodes. Sinds 1 juli 2025 geldt Inspectieprotocol 2025 (IP2025), met de fotodocumentatie-eisen die we in een aparte gids behandelen.

Een protocol van die omvang verandert niet elk jaar volledig. Het wordt eerder continu bijgestuurd: een berekeningsmethode wordt verfijnd, een procedure wordt verduidelijkt, een nieuw gegeven wordt verplicht of net vrijgesteld. Voor jou als energiedeskundige is het effect van zo'n kleine aanpassing niet klein: een dossier dat volgens de oude regel is opgebouwd, kan bij VEKA terugkomen voor correctie, met alle tijdverlies van dien.

Daarom loont het om structureel te volgen wat er verandert, in plaats van het toevallig te ontdekken via een collega, een opleiding of een foutmelding in het portaal. Wie tien of vijftien dossiers per maand aflevert, voelt het verschil tussen 'meteen goedgekeurd' en 'terug voor correctie' rechtstreeks in zijn planning.

Op basis van berichtgeving van Test-Aankoop en Solar & Storage Magazine, beide met verwijzing naar VEKA, zijn er sinds 1 juli 2026 twee concrete aanpassingen aan het EPC voor woningen, appartementen en kleine niet-residentiële eenheden. Beide wijzigingen zijn onafhankelijk van elkaar in te voeren en vragen geen aanpassing van je meetmethode op locatie.

1. Geschat verwarmingsvermogen op het EPC

Het EPC toont voortaan een inschatting van het vermogen (in kilowatt) dat nodig is om de woning of het gebouw te verwarmen. Dat cijfer is bedoeld als eerste richtwaarde voor een installateur die een ketel of warmtepomp voorstelt: een installatie met te veel vermogen kost onnodig geld en werkt, zeker bij een warmtepomp, minder efficiënt dan een installatie die aansluit bij de werkelijke warmtebehoefte. Het geschat vermogen verandert het E-peil, het label of de energiescore niet en vervangt geen professionele warmteverliesberekening door de installateur.

2. Hergebruik van gegevens tussen energiedeskundigen

Werd een EPC aangepast of vernieuwd, dan kon de nieuwe energiedeskundige tot voor kort niet anders dan alle gegevens opnieuw intypen, ook al had een collega dezelfde woning een jaar eerder al volledig opgemeten. Voor EPC's die vanaf 1 juli 2026 officieel zijn ingediend, kunnen gegevens nu overgenomen worden uit een recent EPC. Voor attesten die vóór 1 juli 2026 zijn opgemaakt, geldt deze regeling nog niet: de volgende deskundige moet dan nog alles opnieuw invoeren.

Voor bureaus die veel heropmetingen doen (verkoop, verhuur, na een verbouwing) is dat tweede punt het meest voelbare: minder dubbel werk zodra de eerste generatie EPC's onder de nieuwe regeling valt.

Het is even belangrijk om te weten wat er niet verandert. Beide aanpassingen van 1 juli 2026 raken de presentatie en het hergebruik van gegevens, niet de kern van de berekening:

• Het E-peil, het S-peil en het label blijven berekend volgens dezelfde methode als voorheen.
• De fotodocumentatie-eisen uit IP2025 (sinds 1 juli 2025) zijn ongewijzigd: dezelfde 8 categorieën, dezelfde minimum-aantallen.
• Het geschat vermogen is een indicatie, geen verplicht in te vullen berekening met eigen bewijslast.
• Het hergebruik van gegevens werkt niet met terugwerkende kracht: een EPC van vóór 1 juli 2026 valt er niet onder.

Met andere woorden: je werkwijze op locatie (meten, fotograferen, installaties documenteren) blijft dezelfde. Wat verandert, zit in hoe VEKA de gegevens verwerkt en toont, niet in wat je zelf moet doen op het terrein.

VEKA communiceert wijzigingen via energiesparen.be en de EPC-pedia, het naslagwerk voor professionelen dat de structuur van het inspectieprotocol volgt (hoofdstuk I tot en met XI) en aangevuld wordt met voorbeelden en interpretaties. De EPC-pedia houdt een rubriek bij van wat er nieuw is. Daarnaast melden koepelorganisaties en opleidingsverstrekkers wijzigingen vaak in hun eigen nieuwsbrief, en pikken vakmedia en consumentenorganisaties zoals Test-Aankoop het nieuws op zodra het relevant wordt voor eigenaars en kopers.

Het probleem is meestal niet dat de informatie ontbreekt. Het probleem is dat ze verspreid zit over meerdere bronnen, en dat niemand je automatisch een seintje stuurt op het moment dat een wijziging ingaat. Vandaar het belang van een vaste routine, in plaats van toevallig nieuws via via.

Een vraag die energiedeskundigen zich vaak stellen bij een twijfelgeval: 'is dit nog volgens de laatste regel, of was dat de vorige versie?' EPC-Coach is gebouwd om net dat te beantwoorden: je stelt je vraag in gewone taal en krijgt het antwoord met de exacte passage uit het protocol waarop het gebaseerd is. Dat vervangt geen eigen opvolging van VEKA-communicatie, maar het is wel het verschil tussen twijfelen aan tafel en meteen een gedekt antwoord hebben, ook op locatie, op je iPad.

Geen enkele tool vervangt je eigen beoordeling. EPC-Coach geeft nooit advies buiten het protocol en klikt nooit zelf op een knop in VEKA: de deskundige blijft de deskundige.

Met alle aandacht voor wat verandert, is het goed om te beklemtonen wat niet verandert. IP2025, van kracht sinds 1 juli 2025, blijft de basis voor elk dossier: dezelfde verplichte fotocategorieën (gevels, dakopbouw, installaties, meters), dezelfde eis dat ontbrekende toegang of onzichtbare isolatie tot een default-waarde leidt, en dezelfde verantwoordelijkheid van de deskundige om elk dossier persoonlijk te beoordelen.

Wie zijn IP2025-workflow al op punt heeft staan (zie onze foto-checklist), hoeft die dus niet om te gooien voor de wijzigingen van 1 juli 2026. Je voegt twee nieuwe aandachtspunten toe aan een bestaande, werkende routine, in plaats van opnieuw te beginnen. Zie een protocolwijziging dus niet als een reden om je hele werkwijze te herzien, maar als een kleine, geïsoleerde correctie op een routine die al staat.